2. Nisbət və tənasüb
2.8 Nisbət və tənasübə aid məsələlər
Məsələni oxuyun, kəmiyyətləri müəyyənləşdirin və onların arasındakı əlaqəni tapın.
📘 Qaydalar
- 1-ci addım: məlum və naməlum kəmiyyətləri yazın.
- 2-ci addım: kəmiyyətlər düz, yoxsa tərs mütənasibdir? Yoxlayın: biri artanda digəri artır, yoxsa azalır?
- 3-cü addım: tənasüb qurun və həll edin.
- 4-cü addım: cavabın məntiqli olub-olmadığını yoxlayın.
📐 Düsturlar
$$\text{düz: } \dfrac{x_1}{x_2} = \dfrac{y_1}{y_2}$$
$$\text{tərs: } x_1 y_1 = x_2 y_2$$
🎬 Bu mövzu üçün video izah tezliklə əlavə olunacaq. Hələlik qaydaları və nümunələri oxuyun.
Nümunə 1 Reseptdə $4$ nəfərə $300$ q düyü lazımdır. $6$ nəfərə nə qədər düyü lazımdır?
- Adam artanda düyü artır: düz mütənasiblik.
- $4 : 6 = 300 : x$
- $x = 450$
Cavab: $450$ q
Nümunə 2 Yem $5$ ata $12$ gün çatır. $6$ ata neçə gün çatar?
- At artanda gün azalır: tərs mütənasiblik.
- $5 \cdot 12 = 60$
- $60 : 6 = 10$
Cavab: $10$ gün
Nümunə 3 Sement və qum $1 : 3$ nisbətində qarışdırılır. $240$ kq qarışıqda nə qədər qum var?
- Hissələr: $1 + 3 = 4$.
- Bir hissə: $240 : 4 = 60$ kq.
- Qum: $3 \cdot 60 = 180$ kq.
Cavab: $180$ kq
✏️ Özünü sına
5 sual: düz cavab verdikcə suallar çətinləşir. Çətinlik çəksəniz, ipucuna baxın və ya Sİ müəllimdən soruşun.
Bu mövzu üzrə 50 sual var.
Testə başlaHesab lazım deyil. Nəticələri saxlamaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keçin.