2. Nisbət və tənasüb
2.7 Tərs mütənasiblik
Bir kəmiyyət neçə dəfə artanda digəri o qədər dəfə azalırsa, onlar tərs mütənasibdir.
📘 Qaydalar
- Tərs mütənasib kəmiyyətlərin hasili sabitdir: $x \cdot y = k$.
- Məsələn: işçilərin sayı və işin müddəti, sürət və yolda keçən vaxt (yol sabit olduqda).
- Tənasüb qurarkən nisbətlərdən biri **tərsinə** yazılır.
📐 Düsturlar
$$x \cdot y = k$$
$$\dfrac{x_1}{x_2} = \dfrac{y_2}{y_1}$$
🎬 Bu mövzu üçün video izah tezliklə əlavə olunacaq. Hələlik qaydaları və nümunələri oxuyun.
Nümunə 1 $4$ fəhlə işi $6$ günə görür. $8$ fəhlə həmin işi neçə günə görər?
- İş: $4 \cdot 6 = 24$ fəhlə-gün.
- $24 : 8 = 3$ gün.
Cavab: $3$ gün
Nümunə 2 $60$ km/saat sürətlə yol $3$ saat çəkir. $90$ km/saat sürətlə neçə saat çəkər?
- Yol: $60 \cdot 3 = 180$ km.
- $180 : 90 = 2$ saat.
Cavab: $2$ saat
Nümunə 3 Hansı düz, hansı tərs mütənasibdir: a) alınan bilet sayı və ödənilən pul; b) pizzanı bölüşən uşaqların sayı və hər birinin payı?
- a) Bilet artanda pul da artır.
- b) Uşaq artanda pay azalır.
Cavab: a) düz, b) tərs mütənasib
✏️ Özünü sına
5 sual: düz cavab verdikcə suallar çətinləşir. Çətinlik çəksəniz, ipucuna baxın və ya Sİ müəllimdən soruşun.
Bu mövzu üzrə 50 sual var.
Testə başlaHesab lazım deyil. Nəticələri saxlamaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keçin.