1. Natural ədədlər
1.4 Ən kiçik ortaq bölünən (ƏKOB)
İki ədədin hər birinə bölünən ən kiçik natural ədəd onların ən kiçik ortaq bölünənidir.
📘 Qaydalar
- $a$ və $b$-nin ƏKOB-u $\text{ƏKOB}(a; b)$ kimi yazılır.
- Tapmaq üçün: ədədləri sadə vuruqlara ayırın və hər sadə vuruğu **ən böyük dərəcəsi** ilə götürüb vurun.
- Və ya böyük ədədin bölünənlərini yazın: $b, 2b, 3b, \ldots$ — kiçik ədədə bölünən ilkini tapın.
- ƏKOB məsələlərdə “yenə nə vaxt birlikdə olacaqlar?” sualında işlənir.
📐 Düsturlar
$$\text{ƏKOB}(a; b) = \dfrac{a \cdot b}{\text{ƏBOB}(a; b)}$$
🎬 Bu mövzu üçün video izah tezliklə əlavə olunacaq. Hələlik qaydaları və nümunələri oxuyun.
Nümunə 1 $\text{ƏKOB}(12; 18)$-i tapın.
- $12 = 2^2 \cdot 3$
- $18 = 2 \cdot 3^2$
- Ən böyük dərəcələr: $2^2$ və $3^2$.
- $4 \cdot 9 = 36$
Cavab: $36$
Nümunə 2 Bir avtobus hər $15$ dəqiqədən, digəri hər $20$ dəqiqədən bir yola düşür. Saat $8{:}00$-da birlikdə getdilər. Növbəti dəfə nə vaxt birlikdə gedəcəklər?
- $\text{ƏKOB}(15; 20)$ lazımdır.
- $20$-nin bölünənləri: $20, 40, 60$. $60$ ədədi $15$-ə bölünür.
- $60$ dəqiqə $= 1$ saat.
Cavab: Saat $9{:}00$-da.
Nümunə 3 $\text{ƏBOB}(8; 12) = 4$ olduğunu bilərək $\text{ƏKOB}(8; 12)$-ni tapın.
- $\text{ƏKOB} = \dfrac{8 \cdot 12}{4}$
- $= \dfrac{96}{4} = 24$
Cavab: $24$
✏️ Özünü sına
5 sual: düz cavab verdikcə suallar çətinləşir. Çətinlik çəksəniz, ipucuna baxın və ya Sİ müəllimdən soruşun.
Bu mövzu üzrə 50 sual var.
Testə başlaHesab lazım deyil. Nəticələri saxlamaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keçin.