1. Natural ədədlər
1.3 Ən böyük ortaq bölən (ƏBOB)
İki ədədin hər ikisini bölən ən böyük natural ədəd onların ən böyük ortaq bölənidir.
📘 Qaydalar
- $a$ və $b$ ədədlərinin ƏBOB-u $\text{ƏBOB}(a; b)$ kimi yazılır.
- Tapmaq üçün: ədədləri sadə vuruqlara ayırın, **ortaq** sadə vuruqları götürün və onları vurun.
- ƏBOB-u $1$ olan ədədlər **qarşılıqlı sadə** ədədlərdir, məsələn $8$ və $15$.
- ƏBOB məsələlərdə “bərabər hissələrə ayırmaq” sualında işlənir.
📐 Düsturlar
$$\text{ƏBOB}(a; b) \cdot \text{ƏKOB}(a; b) = a \cdot b$$
🎬 Bu mövzu üçün video izah tezliklə əlavə olunacaq. Hələlik qaydaları və nümunələri oxuyun.
Nümunə 1 $\text{ƏBOB}(36; 48)$-i tapın.
- $36 = 2^2 \cdot 3^2$
- $48 = 2^4 \cdot 3$
- Ortaq vuruqlar: $2^2$ və $3$.
- $2^2 \cdot 3 = 12$
Cavab: $12$
Nümunə 2 $24$ alma və $36$ armud bərabər paylara bölünəcək. Ən çoxu neçə pay düzəltmək olar?
- Hər iki ədəd pay sayına bölünməlidir, deməli ƏBOB lazımdır.
- $\text{ƏBOB}(24; 36) = 12$.
Cavab: $12$ pay (hər payda $2$ alma və $3$ armud).
Nümunə 3 $14$ və $25$ qarşılıqlı sadədirmi?
- $14 = 2 \cdot 7$, $25 = 5 \cdot 5$.
- Ortaq sadə vuruq yoxdur, ƏBOB $= 1$.
Cavab: Bəli, qarşılıqlı sadədir.
✏️ Özünü sına
5 sual: düz cavab verdikcə suallar çətinləşir. Çətinlik çəksəniz, ipucuna baxın və ya Sİ müəllimdən soruşun.
Bu mövzu üzrə 50 sual var.
Testə başlaHesab lazım deyil. Nəticələri saxlamaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keçin.