1. Natural ədədlər
1.2 Sadə və mürəkkəb ədədlər
Bəzi ədədlərin yalnız iki böləni olur, bəzilərinin isə daha çox. Bu, ədədləri sadə və mürəkkəb ədədlərə ayırır.
📘 Qaydalar
- Yalnız iki böləni olan ($1$ və özü) natural ədəd **sadə ədəddir**: $2, 3, 5, 7, 11, 13, \ldots$
- İkidən çox böləni olan natural ədəd **mürəkkəb ədəddir**: $4, 6, 8, 9, 10, \ldots$
- $1$ nə sadə, nə də mürəkkəb ədəddir. $2$ yeganə cüt sadə ədəddir.
- Hər mürəkkəb ədədi **sadə vuruqlara ayırmaq** olar (vuruqlar ağacı ilə).
📐 Düsturlar
$$60 = 2 \cdot 2 \cdot 3 \cdot 5 = 2^2 \cdot 3 \cdot 5$$
🎬 Bu mövzu üçün video izah tezliklə əlavə olunacaq. Hələlik qaydaları və nümunələri oxuyun.
Nümunə 1 $51$ sadə ədəddir, yoxsa mürəkkəb?
- Rəqəmlərin cəmi $5 + 1 = 6$, deməli $51$ 3-ə bölünür.
- $51 = 3 \cdot 17$, yəni $1$, $3$, $17$, $51$ bölənləri var.
Cavab: Mürəkkəb ədəddir.
Nümunə 2 $84$-ü sadə vuruqlara ayırın.
- $84 = 2 \cdot 42$
- $42 = 2 \cdot 21$
- $21 = 3 \cdot 7$
- Hamısını birləşdirək: $84 = 2 \cdot 2 \cdot 3 \cdot 7$.
Cavab: $84 = 2^2 \cdot 3 \cdot 7$
Nümunə 3 $20$ ilə $30$ arasındakı sadə ədədləri yazın.
- Cüt ədədlər 2-yə bölünür, onları atırıq.
- $21 = 3 \cdot 7$, $25 = 5 \cdot 5$, $27 = 3 \cdot 9$ mürəkkəbdir.
- Qalır: $23$ və $29$.
Cavab: $23$ və $29$
✏️ Özünü sına
5 sual: düz cavab verdikcə suallar çətinləşir. Çətinlik çəksəniz, ipucuna baxın və ya Sİ müəllimdən soruşun.
Bu mövzu üzrə 50 sual var.
Testə başlaHesab lazım deyil. Nəticələri saxlamaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keçin.