1. Natural ədədlər
1.1 Natural ədədlər
Saymaq üçün istifadə etdiyimiz $1, 2, 3, 4, \ldots$ ədədləri natural ədədlərdir. Ən kiçik natural ədəd $1$-dir, ən böyüyü yoxdur.
📘 Qaydalar
- Ədədin hər rəqəminin **mərtəbəsi** var: birlər, onluqlar, yüzlüklər, minliklər…
- Ədəd **2-yə bölünür**, əgər son rəqəmi cütdürsə ($0, 2, 4, 6, 8$).
- Ədəd **5-ə bölünür**, əgər son rəqəmi $0$ və ya $5$-dirsə; **10-a bölünür**, əgər son rəqəmi $0$-dırsa.
- Ədəd **3-ə bölünür**, əgər rəqəmlərinin cəmi 3-ə bölünürsə; **9-a bölünür**, əgər rəqəmlərinin cəmi 9-a bölünürsə.
- Əməllərin sırası: əvvəlcə mötərizə, sonra vurma və bölmə (soldan sağa), sonra toplama və çıxma.
📐 Düsturlar
$$a = b \cdot q + r, \quad 0 \le r < b$$
🎬 Bu mövzu üçün video izah tezliklə əlavə olunacaq. Hələlik qaydaları və nümunələri oxuyun.
Nümunə 1 $4\,356$ ədədi 3-ə və 9-a bölünürmü?
- Rəqəmlərin cəmini tapaq: $4 + 3 + 5 + 6 = 18$.
- $18$ həm 3-ə, həm də 9-a bölünür.
Cavab: Bəli, $4\,356$ həm 3-ə, həm də 9-a bölünür.
Nümunə 2 Hesablayın: $48 - 6 \cdot (12 - 7)$.
- Əvvəlcə mötərizə: $12 - 7 = 5$.
- Sonra vurma: $6 \cdot 5 = 30$.
- Sonra çıxma: $48 - 30 = 18$.
Cavab: $18$
Nümunə 3 $73$-ü $8$-ə qalıqla bölün.
- $8 \cdot 9 = 72$, bu $73$-dən böyük olmayan ən yaxın hasildir.
- Qalıq: $73 - 72 = 1$.
- Yoxlama: $73 = 8 \cdot 9 + 1$.
Cavab: Qismət $9$, qalıq $1$.
✏️ Özünü sına
5 sual: düz cavab verdikcə suallar çətinləşir. Çətinlik çəksəniz, ipucuna baxın və ya Sİ müəllimdən soruşun.
Bu mövzu üzrə 50 sual var.
Testə başlaHesab lazım deyil. Nəticələri saxlamaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keçin.